Nobelova nagrada u literaturi 2007
Nobelovu nagradu u literaturi 2007 dobila je britanska knjizevnica Doris Lessing. Rodjena je 1919 u Kermanshah-u, danasnjem Iranu, od roditelja Emily i MichaelTayler. Otac joj je radio kao bankovni cinovnik. Sa vremenom familija se seli u Juznoj Rodeziji, sadasnji Zimbabwe 1924.
Doris Lessing pohadjala je rimokatolicku skolu. Radila je kao sluzbenik prije udaje.
Udaje se za Franka Wisdom 1939, no brak se zavrsava razvodom 1943. Poslije postaje ona clan u jednoj lokalnoj marxistickoj grupi. 1945, njen drugi brak za njemackog izbjeglicu Antona Lessing, takodje clana marxisticke grupe. I taj se brak zavrsava razvodom 1949 jer se Anton vraca za Njemacku. Licno, ona se seli u Englesku sa sinom iz drugog braka te se nastanjuje u Londonu. Sa sobom je imala i manus za njen prvi roman. Kasnije, napusta Doris komunisticku partiju 1956 u vezi Sovjetske invazije na Madjarsku.
Doris Lessing pripada poslijeratnoj znacajnoj britanskoj knjizevnosti. Opcenito, ona danas dominira u britanskoj literaturi. Problematika u njenim romanima su sadasnji, aktuelni ponajprije zene u politickoj perspektivi. Prvi roman The Grass Is Singing 1950 (Trava pjeva) postaje preko noci uspjeh. Radnja se odigrava u Juznoj Rodeziji te se bavi pitanjima odnosa bijelih i crnih, u knjizi izmedju bijele zene te njezinog crnog sluge.
U njezinim romanima opisuje Doris, mlade inteligencije reakcije 50-tih godina u drustvu sto se dogadja kako u Africi tako i u Velikoj Britaniji. Serija romana “Nasilja nad djecom” je razvojni roman o Marthi Quest, sto pocinje sa njenim djetinjstvom i Rodeziji te se zavrsava 2000. Najvise je Doris Lessing poznata po romanu (The Golden Notebook, 1962) sto sadrzava takodje zenski pokret u pojasnjenu zenske erotike, politicko angazovanje. U romanu Prezivjelo sjecanje (The memoirs of a Survivor) je radnja o dvije zene, zapravo dva aspekta jedne te iste osobe. Kasnije izlazi iz stampe zapazljivo pisanje o fiktivnoj planeti Shikasta u pet dijelova pod nazivom “Canopus i Argo” (1979-83). !994 Pise Doris licnu biografiju pod nazivom (Under My Skin).
Na svom knjizevnom putu Doris se ogledala u vise predmeta te se koristila na vise nacina da se iskaze. Najgrublje receno u tri perioda; prvi realisticki sa socijalnim angazovanjem sto je kulminiralo sa Petom istinom. Zatim, realizm (The Four-gated City) . Te treca faza sa pisanjem o vasioni, 1979.
Doris Lessing je tri puta bila nominovana Velike Britanije nagrade za literaturu Booker Prize. Godine 2007 Lessing dobija Nobelovu nagradu u literaturi. Prema Svedskoj Akademiji je ona zensko-iskusna epika sto sa skepsom toplo i vizionarskom snagom preuzima razdijeljenu civilizaciju u preispitivanje.
Preveo iz raznih clanaka
Mirsad
